İDSB Sudan İnsani Yardım Sahası: İhtiyaçlar ve Öncelikler Raporu Basın Açıklaması

İDSB Sudan İnsani Yardım Sahası: İhtiyaçlar ve Öncelikler Raporu
Basın Açıklaması:

Kıymetli Basın Mensupları,
Değerli Kurum ve Kuruluş Başkanları ve Temsilcileri,

İslam Dünyası Sivil Toplum Kuruluşları Birliği adına hepinizi saygı ve muhabbetle selamlıyorum.

İslam Dünyası Sivil Toplum Kuruluşları Birliği (İDSB), İslam dünyasındaki gönüllü ve sivil toplum kuruluşları arasında dayanışma, iş birliği ve ortak bilinç oluşturmak amacıyla kurulmuş uluslararası bir çatı birliktir. İlk adımı 1 Mayıs 2005 tarihinde İstanbul’da, yaklaşık 40 ülkeden 300’den fazla STK’nın katıldığı bir konferansla atılmıştır. Kuruluş süreci, 3335 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile 2005 yılında resmî statüye kavuşmuş ve uluslararası nitelikteki teşekküller kapsamına alınmıştır.

İDSB, İslam dünyasının ortak değerleri ve medenî mirası ışığında faaliyet göstermekte; bugün 60’tan fazla ülkeden 460 üye kuruluşu bünyesinde barındıran geniş bir uluslararası ağa sahiptir.

Birlik; İslam medeniyeti temelinde birlik, dayanışma ve ahlaki sorumluluk bilinciyle hareket ederek İslam dünyası sivil toplumunun potansiyelini güçlendirmeyi hedeflemektedir. STK’lar arasında bilgi, tecrübe ve kaynak paylaşımını artırmak, ortak projeler ve stratejiler geliştirmek ve sosyal ile insani sorunlara İslami değerler çerçevesinde çözümler üretmek için çalışmalarını sürdürmektedir.

Sudan’a yapmış olduğumuz ziyaret, yalnızca bir ziyaret programının icrası değil; aynı zamanda kardeşlik hukukunun, ümmet bilincinin ve insani sorumluluğun sahadaki bir tezahürüdür. İDSB olarak bizler, mazlum coğrafyalara dair sorumluluklarımızı uzaktan değerlendirmelerle değil; yerinde görerek, yerinde dinleyerek ve yerinde çözüm üretme iradesiyle yerine getirmeyi esas alıyoruz.

Sudan, uzun süredir devam eden zorlu şartların toplumsal hayatı derinden etkilediği bir süreçten geçmektedir. Temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan güçlükler, sağlık hizmetlerindeki aksaklıklar ve yerinden edilme sorunu sahada açık bir şekilde hissedilmektedir. İDSB olarak yaklaşımımız, tüm paydaşlarla koordinasyon içinde hareket ederek güçleri birleştirmek ve ortak sorumluluk bilinciyle, onuru zedelemeden ve doğru yöntemlerle sahada etkili sonuçlar üretmektir.

İDSB Heyeti tarafından Sudan’a gerçekleştirilen saha ziyareti kapsamında, Türkiye Cumhuriyeti Hartum Büyükelçiliğimiz ziyaret edilmiştir. Görüşmede, Sudan’daki mevcut insani durum ve sahadaki yardım faaliyetleri hakkında kapsamlı bilgi alınmış; insani yardım alanındaki iş birliği ve koordinasyon imkânları ele alınmıştır. İnsani diplomasinin eşgüdüm içerisinde yürütülmesinin önemi özellikle vurgulanmıştır.

Ayrıca Federal İnsani Yardım Komisyonu (HAC) ziyaret edilerek, Komisyon Başkanı Dr. Selva Âdem Bineyye ile bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmede, güncel ihtiyaçlar, öncelikli müdahale alanları ve iç göç meselesi detaylı biçimde değerlendirilmiş; yerinden edilmiş nüfus üzerindeki etkiler ve temel hizmetlere erişimde yaşanan ciddi aksaklıklar üzerinde durulmuştur.

İDSB Heyeti, HAC koordinasyonunda Güney Kordofan’a sevk edilen 45 tırlık insani yardım konvoyunun uğurlama programına katılmıştır. Her biri yaklaşık 50 ton gıda ve insani yardım malzemesi taşıyan tırlar, ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmak üzere bölgeye sevk edilmiştir.

Ziyaret kapsamında ayrıca, HAC ile İDSB arasında insani müdahale ve koordinasyonun güçlendirilmesine yönelik bir Mutabakat Zaptı imzalanmıştır. Bu mutabakat ile bilgi paylaşımının artırılması, sahadaki eşgüdümün güçlendirilmesi ve sürdürülebilir iş birliği mekanizmalarının oluşturulması hedeflenmektedir.

15 Nisan’dan bu yana Sudan’a dayatılan savaş ve sivillere yönelik sistematik ihlaller, son derece ağır ve karmaşık bir insani tabloyu beraberinde getirmiştir. Bu süreç, insani krizler tarihinde benzeri az görülür ölçekte zorla yerinden edilmeye yol açmıştır.

Bugün itibarıyla 22 milyondan fazla insan insani yardıma muhtaç hâle gelmiştir.

• Yaklaşık 16,9 milyon kişi zorla yerinden edilmiştir.
• 9,8 milyon kişi ülke içinde daha güvenli bölgelere sığınmıştır.
• 2,9 milyon kişi komşu ülkelere iltica etmiştir.
• 4,2 milyon kişi Darfur ve Kordofan bölgelerinden ayrılmak zorunda kalmıştır.

Ülke genelinde altyapının yaklaşık %55’i tahrip edilmiştir. Bu yıkım; okullar, hastaneler, içme suyu kaynakları, enerji tesisleri ve temel kamu hizmetlerini kapsamaktadır. Bu durum, Sudan’ın geleceğini tehdit eden derin ve çok boyutlu bir kriz ortaya çıkarmıştır.

Birleşmiş Milletler’in 2025 İnsani İhtiyaçlar ve Müdahale Planı (HNRP) kapsamında finansmanın yalnızca %32’si karşılanabilmiş, %68 oranında ciddi bir açık oluşmuştur.

Sudan Ulusal Erken İyileşme Planı çerçevesinde yaklaşık 2.570.440 birimlik proje; eğitim, sağlık, WASH, koruma, barınma ve geçim kaynakları sektörlerini kapsamaktadır. Bu veriler, müdahale ihtiyacının büyüklüğünü açıkça ortaya koymaktadır.

Bu ziyaretimizin temel amacı; mevcut durumu yerinde değerlendirmek, öncelikli ihtiyaçları doğrudan gözlemlemek ve İDSB üyesi kuruluşlarımızın tecrübesini daha etkin ve koordineli şekilde sahaya yansıtmaktır. Bu çerçevede; istişareye dayalı, hesap verebilir ve sürdürülebilir bir iş birliği modelini esas aldığımızı vurgulamak isteriz.

Bu vesileyle, programın hazırlanmasında ve sahada yürütülmesinde katkı sunan Zinnureyin İnsani Yardım, Sudan İnsani Yardım Komisyonu, İslam Kalkınma Teşkilatı İsra Derneği, Muzammatü ed-Da‘ve el-İslâmiyye ve İsar İnsani Yardım Kuruluşu’na teşekkür ediyorum.

Ayrıca heyetimizde yer alan; Deniz Feneri Derneği, Beşir Derneği, Hak İnsani Yardım Derneği, Umut Kervanı Vakfı, Nezir Derneği, İDDEF, Yedi Başak Derneği, Uluslararası Fecir Derneği, İysar Derneği, Kevser Vakfı ve ATAA İnsani Yardım temsilcilerine katkıları için teşekkür ediyorum. Bu birliktelik, İDSB’nin ortak sorumluluk üreten ve imkânları bir araya getiren bir Birlik olduğunun somut göstergesidir.

İDSB olarak bundan sonraki süreçte de çalışmalarımızı kısa vadeli reflekslerle değil; düzenli takip, güçlü koordinasyon ve yerel paydaşlarla kurulan sağlıklı ilişkiler üzerinden sürdüreceğiz.

Biz inanıyoruz ki, müminler bir beden gibidir. Sudan’daki kardeşlerimizin yaşadığı her zorluk karşısında gösterilecek samimi gayret, ümmet bilincinin canlı tutulmasıdır.

Bu ziyaretin hayırlara vesile olmasını ve Sudan’da insani şartların iyileşmesine katkı sağlamasını Yüce Allah’tan niyaz ediyorum. Rabbimiz bizleri, mazlumun duasına layık kullarından eylesin.